Polscy Łowcy Burz – Skywarn Polska

Minione noce wraz z porankami przyniosły w niektórych regionach naszego kraju bardzo mocne spadki temperatury minimalnej powietrza, zarówno przy samym gruncie, jak i na wysokości dwóch metrów nad powierzchnią ziemi. Dwa dni temu zdecydowanie najzimniej było w Katowicach, gdzie temperatura min. spadła do zaledwie -11 stopni Celsjusza. Wczoraj było jeszcze zimniej – stacja synoptyczna na krakowskich Balicach zarejestrowała -12 st.C, natomiast dzisiaj o poranku najzimniejszym miejscem w Polsce był Zamość z temperaturą na poziomie aż -15 st.C. Bardzo zimno było także w Lublinie (-13,1 st.C, zaś przy gruncie ledwo -16 st.C) oraz położonej w powiecie lęborskim Łebunii  (-10,4 st.C).

Przyczyną aż tak niskich temperatur powietrza jest silne wypromieniowanie ciepła w przestrzeń kosmiczną. Możliwe jest ono dzięki obecności bezchmurnego nieba, małej zawartości pary wodnej w warstwie granicznej  oraz słabego lub praktycznie nieodczuwalnego wiatru w dolnej części troposfery. Szybka ucieczka ciepła z przyziemnej warstwy troposfery w kosmos powoduje natychmiastowe ochłodzenie powietrza i co za tym idzie – gwałtowny spadek temperatury minimalnej. Kolejna sprawa tyczy się zalegającej nad obszarem RP masy powietrza. Masa ta zalega nad  naszym krajem od paru dni i jest pochodzenia polarno-morskiego starego (bardzo wychłodzonego). Zupełnie inna sytuacja panuje w miejscach, gdzie na niebie zalegają grube chmury warstwowe, skutecznie blokujące ucieczkę ciepła; w tych miejscach mamy do czynienia z tzw. promieniowaniem zwrotnym, wobec czego wartości temperatury minimalnej są wyraźnie wyższe, a niżeli w miejscach z pogodnym niebem. Dodatkowo w poszczególnych miejscowościach z występującą pogodą radiacyjną dochodzi też do tworzenia się gęstych mgieł. Są to tzw. mgły radiacyjne, które mogą mieć lokalny charakter, ale są bardzo gęste i ograniczają widzialność poziomą do zaledwie kilkudziesięciu metrów. Jak to zwykle bywa w przypadku silnej radiacji, modele numeryczne mają ogromne problemy z oszacowaniem możliwej temperatury minimalnej powietrza, stąd w wielu prognozach pojawiają się duże rozbieżności. Przykładowo na miniony poranek GFS prognozował dla Lublina -3 st.C, podczas gdy w rzeczywistości – jak już zostało wspomniane powyżej – było zaledwie -13 st.C. Znacznie bliżej prawdy był UM, który wyliczał około -6 – -8 st.C, jednak błąd i tak był dość wyraźny, gdyż wyniósł ok. 5-7 st.C.
Czytaj dalej →

Dzisiejszy opad śniegu na Lubelszczyźnie (fot. Przemek Mańko)

Polska znajduje się obecnie w strefie rozległej zatoki geopotencjalnej, w słabo-gradientowym obszarze barycznym ze zwiększoną zawartością wilgoci w troposferze. Zwiększona dawka wilgoci przyczynia się do występowania zachmurzenia, które dziś największe jest na na wschodzie, północy i częściowo w centrum. W dodatku, zwłaszcza w dzielnicach wschodnich, możemy ujrzeć bardziej zimowe krajobrazy, które pojawiły się dzięki słabym i umiarkowanym opadom śniegu, którym – obok zwiększonej wilgotności – sprzyja też niska temperatura powietrza w dolnej części troposfery. Z aktualnych prognoz modeli numerycznych wynika, iż jutro również pojawią się opady śniegu, których tym razem najwięcej ma być na zachodzie oraz w dzielnicach południowo – zachodnich i północno – zachodnich.

Mapa bezwzględnej topografii barycznej poziomu 500 hPa m.in. z widocznym niżem nad Polską

W dniu jutrzejszym nad zachodnią część RP nasunie się centrum płytkiego układu niżowego wraz z frontem okluzji. W związku z tym, iż nasz kraj w dalszym ciągu będzie znajdować się w chłodnym, polarno-morskim powietrzu, należy się liczyć z opadami białego puchu, który przy temperaturze oscylującej w okolicach -1 – +1 st.C spowoduje pojawienie się kilkucentymetrowej pokrywy śnieżnej, uwzględniając zmienne natężenie opadu. Obok wspomnianych na początku regionów, w których opadów ma być najwięcej, śnieg może też spaść w innych częściach kraju, zważywszy na duże zachmurzenie warstwowe i wysoką zawartość wilgoci w planetarnej warstwie granicznej, jednak będą to co najwyżej symboliczne opady. Przejaśnień, a nawet rozpogodzeń również należy się spodziewać, choć nie będzie ich zbyt wiele i mogą się pojawić przede wszystkim na południu, częściowo w centrum oraz miejscami na północy. Temperatura maksymalna powietrza w całym kraju będzie dość wyrównana i wyniesie od -2 – -3 stopni Celsjusza do +1 (miejscami +2) st.C na zachodzie RP. Wiatr na ogół słaby, tylko na południowym – zachodzie trochę silniejszy, tym samym powodujący zawieje śnieżne.

Wczorajsze wyładowanie atmosferyczne nad okolicami Żagania w woj. lubuskim (fot. Damian Zbieg)

Od dłuższego już czasu nad Europejskim Obszarem Synoptycznym mamy do czynienia ze strefową cyrkulacją atmosfery, która charakteryzuje się napływem polarno-morskich mas powietrza i nie daje możliwości pojawienia się poważniejszych zimowych incydentów, które – jak na połowę grudnia przystało – powinny być już z nami obecne. W zależności od rodzaju polarnej masy występują zarówno wysokie, jak i niższe temperatury, w dodatku nierzadko charakteryzują się one podwyższoną chwiejnością termodynamiczną, która w środowisku silnego przepływu poziomego powietrza przyczynia się do inicjowania głębokiej konwekcji, objawiającej się licznymi ośrodkami burzowymi. Wiele z nich występuje przede wszystkim we Francji, na Wyspach Brytyjskich, a także w Niemczech i Danii (a niekiedy też nad Szwecją, Finlandią czy Czechami), jednak od czasu do czasu pojawiają się one również na terenie naszego kraju, czego potwierdzeniem mogą być wczorajsze wyładowania atmosferyczne odnotowane przez detektory i potwierdzone przez łowców z południowo – zachodniej części RP. Ponad wodami Północnego Atlantyku mamy w dalszym ciągu do czynienia z aktywnym frontem polarnym, na którym, wskutek silnych zaburzeń, dochodzi do formowania się ośrodków niżowych wraz z systemami frontów atmosferycznych, które na sporym poziomym kontraście termicznym znacząco się pogłębiają i przynoszą potężne wichury, zwłaszcza nad zachodnią i północną częścią Starego Kontynentu. Dla mieszkańców Europy Zachodniej na kolejne kilkanaście i kilkadziesiąt godzin znowu nie mamy dobrych wieści – szykuje się kolejna wichura, która może spowodować znaczne straty materialne oraz duże zagrożenie dla życia ludzkiego.

Czytaj dalej →