Polscy Łowcy Burz – Skywarn Polska

Za nami kolejna burzowa doba, która aktywne elektrycznie i mocno uwodnione burze z intensywnymi opadami deszczu, lokalnie gradem i punktowo silnymi porywami wiatru przyniosła miejscami w regionach wschodnich, środkowych oraz południowych. Jedną z silniejszych formacji burzowych przechwyciła nasza ekipa pościgowa z Warszawy, która po godzinie 2 w nocy udała się w okolice Ryk, Puław i Dęblina w zachodniej części województwa lubelskiego, gdzie odnotowaliśmy efektowne wyładowania atmosferyczne towarzyszące mocniej napędzonej silniejszym przepływem wiatru w środkowej troposferze superkomórce.

Obecnie cały nasz zespół prognostyczny z wielką uwagą monitoruje kolejne odsłony modeli numerycznych na całą wtorkową (jutrzejszą) dobę. Wpływ aktywnego frontu polarnego i związanego z nim dużego kontrastu termicznego pomiędzy wschodnią a zachodnią Polską zintensyfikuje wszelkie procesy konwekcyjne do dynamicznego rozwoju niebezpiecznych systemów burzowych, napędzanych zarówno wysoką niestabilnością powietrza, jak i wzmożonym odcinkiem prądu strumieniowego w środkowych partiach troposfery.

Fronty polarne, bo z takim mamy i będziemy mieć również do czynienia w kolejnych kilkudziesięciu godzinach, należą do jednych z najgroźniejszych, a zarazem najbardziej dynamicznych i nieprzewidywalnych. Towarzyszące im imponujące kontrasty termiczne napędzają intensywność gradientu ciśnienia i tym samym prądu strumieniowego w wyższych warstwach troposfery, które następnie doprowadzają do inicjacji zafalowań z układami niskiego ciśnienia. Każda fala frontalna to dodatkowy zapalnik do organizacji szybko rozwijających się burz w gwałtowne superkomórki oraz mezoskalowe systemy konwekcyjne z wbudowanymi liniami szkwału, generujące wszelkie możliwe groźne zjawiska atmosferyczne. Z naszego punktu widzenia na szczególną uwagę zasługują województwa południowe, częściowo wschodnie, cz. środkowe oraz północno – wschodnie, nad którymi znajdzie się ciepły i zasobny w wilgoć sektor powietrza wykazujący się znaczną energią potencjalną dostępną drogą konwekcyjną (współczynnik CAPE osiągający i przekraczający nawet 1500-3000 J/kg).

Nie samym jednak CAPE żyje burza, bo z pustego i Salomon nie naleje. Niemniej tak duże wartości energii potencjalnej dostępnej drogą konwekcyjną świadczą o istotnym ryzyku rozwoju silnie wypiętrzonych chmur burzowych. Głównym czynnikiem wyzwalającym tak spore zasoby energii do wyższych warstw atmosfery będą strefy silniejszej zbieżności wiatru wspomagane nasilonym przepływem poziomym powietrza (wiatr) w dolnych i środkowych warstwach troposfery. Z jednej strony wzmocniona skrętność (zmiana kierunku), z drugiej narastająca prędkość wiatru w warstwie 0-6 km nad powierzchnią gruntu będzie wprawiać powstałe burze w superkomórki z silniej rotującymi prądami wstępującymi. I to właśnie od izolowanych burz pulsacyjnych oraz superkomórkowych (włącznie z pozostałościami po nocnej oraz porannej konwekcji) rozpoczniemy burzową, wtorkową dobę, która zwłaszcza w drugiej fazie dnia zacznie objawiać się coraz korzystniejszym środowiskiem do inicjacji niebezpiecznych struktur opadowo-burzowych. Duży grad o średnicy mogącej osiągać i przekraczać 3-6 cm, porywy wiatru o prędkości >80-110 km/h oraz ulewne / nawalne opady deszczu z istotnie podwyższoną aktywnością elektryczną będą stanowić główne zagrożenie na trasie oczekiwanych zjawisk burzowych.

Po pierwszej porcji burz superkomórkowych, w dalszej części wtorkowej doby od południa kraju prawdopodobnie będzie przemieszczać się korzystne środowisko konwekcyjne do rozwoju większego układu burzowego z możliwą formacją liniową, a także następnych ośrodków burzowych posiadających w sobie rotujące prądy wstępujące. Dodatkowy wpływ wymuszania orograficznego na terenach Małopolski, częściowo województwa śląskiego i być może także części Podkarpacia prawdopodobnie szybko wprawi potencjalny system w niebezpieczny i długo żyjący układ, który następnie będzie kierować się na północ, nad regiony środkowo-wschodnie oraz wschodnie, w drugiej fazie nocy lub bliżej środowego poranka obejmując swym zasięgiem również województwa północno – wschodnie.

Podczas wędrówki drugiej fali burz z głównym układem konwekcyjnym, największe zagrożenie będą stanowić silne i gwałtowne porywy wiatru mogące osiągać oraz przekraczać prędkość 80-110 km/h (w przypadku rozwoju układu liniowego w formie bow echo prędkość najsilniejszych porywów może być jeszcze większa). W środowisku większego uwodnienia troposfery dojdzie również uderzenie nawalnych opadów deszczu z możliwym gradem o średnicy powyżej 3-6 cm – w przypadku średnicy gradzin kluczowe będą burze superkomórkowe mogące zarówno wbudowywać się w cały system, jak i rozwijać się w jego obrębie. Z uwagi na duże zagrożenie niebezpiecznym przebiegiem zjawisk pogodowych w trakcie wtorkowej doby, bardzo prosimy Państwa o zachowanie szczególnej ostrożności na najbardziej zagrożonych obszarach. Pamiętajmy, aby w trakcie burzy pod żadnym pozorem nie szukać schronienia pod wyższymi obiektami, w tym zwłaszcza drzewami, napowietrznymi liniami energetycznymi czy masztami, unikać przebywania w wodzie, na szlakach górskich, plaży oraz wszelkich wysokościach. Zalecamy bieżącą obserwację naszych profili społecznościowych oraz systemu do wydawania ostrzeżeń meteorologicznych SkyPredict.

Zanim jednak nadejdzie wtorkowa doba, już w ciągu najbliższej nocy spodziewamy się silniejszego rozwoju aktywnych elektrycznie burz z ulewnymi opadami deszczu z tzw. trybu konwekcji uniesionej w ciepłym sektorze polarnego frontu atmosferycznego. Poszczególne zjawiska burzowe, powstające zarówno miejscami na południu, w centrum, na zachodzie oraz północy kraju będą formować się w zasięgu niskiego zachmurzenia warstwowego (bliska obecność polarnego frontu atmosferycznego), a bardzo silna zmiana kierunku i prędkości wiatru w warstwie 0-3 km oraz 0-6 km prawdopodobnie wzmocni potencjał konwekcyjny do inicjacji superkomórek i układów wielokomórkowych z licznymi wyładowaniami atmosferycznymi. Najsilniej rozwiniętym burzom miejscami będą też mogły towarzyszyć opady gradu o średnicy do 1-4 cm oraz punktowo silne porywy wiatru o prędkości przeważnie do 70-90 km/h.

Za nami bardzo burzowy przebieg warunków atmosferycznych, który w ciągu ubiegłej doby najbardziej zaznaczał się wzdłuż województw południowych oraz częściowo na wschodzie kraju. Poszczególne zjawiska burzowe napędzane mocniej rozgrzanym oraz zasobnym w wilgoć strumieniem powietrza organizowały się zarówno w gwałtowne superkomórki, jak i układy wielokomórkowe z wbudowanymi formacjami liniowymi, generujące ulewne / nawalne opady deszczu, grad w najsilniej wypiętrzonych chmurach konwekcyjnych o średnicy osiągającej i przekraczającej nawet 5-7 centymetrów, a także silne i niszczące porywy wiatru związane z dynamicznymi prądami zstępującymi (tzw. downburst – silny wiatr zstępujący). Z uwagi na mocno niestabilne powietrze w dolnych oraz środkowych warstwach troposfery, systemy burzowe napierające znad Czech i rozwijające się bezpośrednio na południu Polski, obfitowały również w znaczne ilości wyładowań atmosferycznych, co doskonale ukazuje przytoczona grafika z istotnie nasiloną aktywnością elektryczną.

Obecnie stery pogodowe nad południową oraz środkową częścią kontynentu europejskiego ponownie przejął rozległy, rozciągający się na setki i tysiące kilometrów, polarny front atmosferyczny. Główną cechą tego typu stref frontalnych jest oddzielanie dwóch skrajnie różniących się od siebie pod kątem właściwości termicznych mas powietrza, które w wielu przypadkach są świetnym zapalnikiem do dynamicznego rozwoju niebezpiecznych burz charakteryzujących się gwałtownym przebiegiem. Na bieżących zdjęciach satelitarnych możemy bardzo dobrze dostrzec położenie frontu polarnego z najsilniejszą niestabilnością mocniej rozgrzanej, zwrotnikowej masy powietrza w basenie Morza Śródziemnego oraz w północnej części Półwyspu Apenińskiego, gdzie w trakcie bieżącej doby dojdzie do inicjacji najgwałtowniejszych burz z potężnymi ulewami, intensywnymi gradobiciami i niszczącymi porywami wiatru.

Strefa nasilonej niestabilności powietrza na przedpolu polarnego frontu atmosferycznego podczas dzisiejszej doby ponownie zaznaczy się również w niektórych regionach naszego kraju. Z aktualnych prognoz numerycznych wynika, że podwyższone środowisko konwekcyjne do rozwoju burz wystąpi zwłaszcza w województwach południowych, częściowo środkowych oraz cz. wschodnich, ze szczególnym uwzględnieniem godzin wieczorno-nocnych, kiedy prawdopodobne jest uaktywnienie się wszelkich procesów wspomagających rozwój głębszej, wilgotnej konwekcji. W stosunku do wyliczeń modeli sprzed kilku dni widać jednak dosyć spore ograniczenie gwałtownego potencjału burzowego na większą skalę, przy czym w warunkach nasilonych uskoków pionowych wiatru oraz potencjalnej fali frontalnej, miejscami trzeba mieć na uwadze podwyższoną możliwość inicjacji zarówno burz superkomórkwoych, jak i systemów wielokomórkowych z ulewnymi opadami deszczu, gradem o średnicy do 1-3 cm oraz punktowo silnymi porywami wiatru. Rozwój formacji burzowych na wspomnianych terenach Polski może też nastąpić w drugiej części dnia, choć w tej kwestii poszczególne prognozy numeryczne nie są ze sobą spójne. Zanim jednak nadejdą godziny wieczorne i nocne, niedzielne popołudnie iście letni przebieg aury przyniesie w rejonach południowo – wschodnich, gdzie w strumieniu zwrotnikowej masy powietrza zanotujemy wzrosty najwyższej temperatury maksymalnej do 30°C – 32°C, lokalnie 33°C. W pozostałych województwach jej wartości maksymalne wzrosną przeważnie do 20°C – 26°C, zaś w głębi południowej oraz południowo – wschodniej części kraju do 27°C – 29°C.

Początek ostatniego tygodnia wakacji minie w naszym kraju pod dalszym wpływem rozległego, quasi-stacjonarnego frontu polarnego, który nie będzie znacząco zmieniać swojego położenia. W trakcie poniedziałkowej doby najaktywniejsze elektrycznie i mocno uwodnione formacje burzowe mogą rozwinąć się zwłaszcza w godzinach wieczorno-nocnych, a także podczas wtorkowego poranka, kiedy głównym zapalnikiem do silnego wypiętrzania chmur konwekcyjnych będzie nasuwający się znad regionów południowo – wschodnich Polski mocno rozgrzany sektor zwrotnikowej masy powietrza. Na ten moment najkorzystniejsze warunki termodynamiczne wspomagające rozwój burz z licznymi wyładowaniami atmosferycznymi, ulewnymi opadami deszczu, miejscami gradem i dość silnymi porywami wiatru spodziewane są przede wszystkim częściowo na obszarze województw południowych, środkowych, środkowo-wschodnich oraz północno – wschodnich. Zanim jednak głęboka, wilgotna konwekcja otrzyma stosowny „bodziec” do inicjacji, poniedziałkowe popołudnie ponownie najgorętszą aurę przyniesie na krańcach południowo – wschodnich, gdzie spodziewane są wzrosty temperatury maksymalnej powietrza do 27°C – 30°C, lokalnie powyżej 30°C. W pozostałych rejonach polarno-morskie powietrze ogrzeje się na ogół do 18°C – 25°C, z najchłodniejszym przebiegiem warunków pogodowych na południowym – zachodzie i częściowo zachodzie (wpływ narastającego zachmurzenie z opadami deszczu).

Szczególnie niebezpiecznie pod kątem możliwej gwałtowności burz zapowiada się wtorkowa doba, włącznie z godzinami nocnymi (wtorek / środa). W wyniku głębszego zaciągnięcia mocno rozgrzanej i niestabilnej, zwrotnikowej masy powietrza, w regionach południowych, częściowo środkowych, miejscami wschodnich i północno – wschodnich prognozowane są znakomite warunki konwekcyjne do inicjacji niebezpiecznych superkomórek z silnie rotującymi prądami wstępującymi, a także wielokomórkowych układów konwekcyjnych z wbudowanymi strukturami liniowymi. Wysoka energia potencjalna dostępna drogą konwekcyjną (SBCAPE >1500-2500 J/kg, lokalnie nawet 3000 J/kg) w interakcji z istotnie nasilonymi uskokami pionowymi wiatru – zarówno prędkościowymi, jak i kierunkowymi w dolnych 6 km troposfery, wzmocni potencjał do generowania – obok ulewnych / nawalnych opadów deszczu – dużego gradu o średnicy osiągającej i przekraczającej 3-6 centymetrów z silnymi / gwałtownymi porywami wiatru o prędkości >80-110 km/h. Przypominamy jednak, że każda burza jest zjawiskiem lokalnym, a co za tym idzie – jej gwałtowny przebieg wcale nie musi występować wzdłuż całej długości danej strefy konwekcyjnej.

Kulminacja aktywności burz w trakcie wtorku będzie dodatkowo napędzana istotnie nasilonym kontrastem termicznym pomiędzy wschodnim a zachodnim pasem naszego kraju. Podczas gdy województwa wschodnie, które znajdą się w strumieniu zwrotnikowej masy powietrza, będą notować wzrosty najwyższej temperatury maksymalnej powyżej 30°C – 33°C, tak rejony zachodnie oraz częściowo północne, skąpane w gęstych chmurach i opadach deszczu o zmiennym stopniu intensywności, najprawdopodobniej przyniosą temperaturę oscylującą w granicach raptem 15°C – 18°C. Poszczególne zjawiska burzowe będą przemieszczać się zgodnie ze strumieniem sterującym przepływ wiatru w środkowych warstwach troposfery, tj. z kierunków południowych dalej na północ, z pewnymi odchyleniami, zwłaszcza podczas rozwoju silnych superkomórek, na północny – wschód (superkomórki prawoskrętne) oraz północny – zachód (superkomórki lewoskrętne).