Polscy Łowcy Burz – Skywarn Polska

Od dłuższego czasu nad obszarem Polski trwa wyjątkowo długi, burzowy okres. Związany on jest z ciągłym transportem mocno wilgotnych i chwiejnych mas powietrza i nie są one związane z układami frontalnymi zbudowanymi na kontrastach termicznych. Burze te powstają w słabogradientowych polach ciśnienia z niewielkim przepływem mas powietrza. Taka konfiguracja wyraźnie sprzyja zagrożeniu zalaniami i podtopieniami, czego świadkami byliśmy w wielu lokalizacjach Polski. Warunki panujące w troposferze sprzyjają także opadom gradu, co ponownie w połączeniu z wolną prędkością przemieszczania się burz, a nawet stacjonarnym charakterem – prowadzi do imponujących akumulacji gradzin. Burzowy okres trwa dalej, a nadchodzące kilkadziesiąt godzin w pogodzie ponownie będzie dynamiczne. Tym razem zagrożenie skupi się szczególnie na południu i częściowo południowym wschodzie.

Ulewne opady deszczu i burze na południu i południowym wschodzie kraju

Już w godzinach późnopopołudniowych, a szczególnie wieczorem, nocą z poniedziałku na wtorek i we wtorkowy dzień na południu i południowym wschodzie występować będą ulewne opady deszczu, a także burze. Prognozowana strefa opadów wg symulacji będzie rozwijać się powoli, długotrwale oddziałując zwłaszcza nad regionami Małopolski i częściowo Podkarpacia (część zachodnia) oraz południowo-wschodniego fragmentu Śląska. Połączenie wielkoskalowych opadów deszczu wraz z akumulacjami pochodzenia burzowego, może wg różnych scenariuszy przynieść do wtorkowego wieczoru lokalnie osiągać nawet 60-90 mm szczególnie na terenach podgórskich i górskich Małopolski.

W przypadku tak dużych sum opadowych pojawiających się w mniej jak dobę, realnym zagrożeniem będą zalania, podtopienia, a nawet lokalne przypadki powodzi z uwagi na gwałtowny wzrost poziomu rzek, strumieni i potoków.

Na niżej położonych terenach sumy będą mniejsze, jednak nadal znaczące na poziomie nawet 50 mm. Ponadto rozwój burz będzie obserwowany także także nad większością województwa lubelskiego i tu burze również mogą przynieść ulewne opady deszczu do 30-40 mm, powodujące zalania.

Od lewej: rozległa strefa wielkoskalowych opadów deszczu o natężęniu umiarkowanym i silnym wraz z wbudowanymi komórkami burzowymi (noc z poniedziałku na wtorek) / rozwój konwekcji burzowej w południowo-wschodniej i południowej Polsce w ciągu dnia (13:00) – model SwissHD

Prognozowane sumy opadów do godziny 17:00 we wtorek. Od lewej: model SwissHD / model ICON-EU

Podsumowanie:

Najbardziej niepokojące prognozy tyczą się obszaru południowej, południowo-wschodniej i wschodniej części Małopolski oraz południowo-wschodniej części Śląska. Tu począwszy od poniedziałkowego wieczora aż przez kolejną dobę spodziewane są wielkoskalowe opady deszczu o natężeniu umiarkowanym i silnym, w struktury których wbudowane będą także burze z opadami o charakterze ulewnym/nawalnym. Prognozy numeryczne wskazują na możliwość wystąpienia niebezpiecznych akumulacji opadów (szczególnie okolice Nowego Sącza) w okolicach 100 mm. Tak duże sumy opadowe mogą skutkować licznymi zalaniami i podtopieniami w wielu gminach. Ulewne opady deszczu spodziewane są także na Podkarpaciu, choć w mniejszej części. Prognozy wskazują, że najwięcej opadów i burz wystąpi w zachodniej i północno-zachodniej części województwa . Nie można jednak wykluczyć podobnych sum także w regionach centralnych.

PROGNOZA SIŁY I AKTYWNOŚCI BURZ DLA POLSKI

Ważna od 2.06.2024, 6:00 UTC do 3.06.2024, 6:00 UTC

STOPIEŃ 1. ZAGROŻENIA zostaje wydany głównie z powodu intensywnych opadów oraz opadów gradu, a w mniejszym stopniu z powodu ryzyka wystąpienia silnych porywów wiatru oraz trąby powietrznej.

PODSUMOWANIE

W niedzielę ponownie pojawią się warunki do rozwoju burz. Związane będą z zaleganiem chwiejnej masy powietrza oraz bliską obecnością ośrodka niżowego. Pierwsze burze rozwinąć się mogą w godzinach porannych. Przybiorą formę głównie pojedynczych komórek burzowych, a część z nich  zorganizuje się w niewielkie struktury wielokomórkowe. Szczyt aktywności zjawisk burzowych przypadnie na godziny popołudniowe i wieczorne. Burze zanikną w pierwszej części nocy. Podczas burz należy spodziewać się następujących zjawisk współtowarzyszących:

• Intensywnych opadów deszczu do 35-40 mm/h, lokalnie >40 mm/h
• Opadów gradu o średnicy do 3 cm
• Silniejszych porywów wiatru do ok. 70-80 km/h, punktowo do 90 km/h
• Nie można wykluczyć pojawienia się trąby powietrznej

SZCZEGÓŁOWE OMÓWIENIE

…południowy zachód i zachód…

W tej części kraju wartości parametrów termodynamicznych będą nieco wyższe (CAPE do 1300-1400 J/kg) z powodu dłuższego czasu insolacji, lecz wartości parametrów kinematycznych będą niskie (DLS <10 m/s). W rezultacie  powstałe burze będą się przemieszczać bardzo powoli z północy na południe. Dodatkowo w przypadku systemów training storms możliwe będzie znaczna akumulacja opadu, a w konsekwencji – podtopienia. Burzom może towarzyszyć także opad gradu o średnicy do 3 cm oraz silne porywy wiatru, punktowo do 90 km/h.

…centrum, wschód i północny wschód…

Początkowo rozwój chmur konwekcyjnych będzie ograniczony przez zachmurzenie. Około południa lub po południu dojdzie do rozwoju chmur konwekcyjnych. Pojawią się wolno przemieszczające się burze, które przyniosą ulewne opady deszczu, powodujące podtopienia. Burze rozwijać się będą w środowisku umiarkowanych wartości parametrów termodynamicznych (CAPE do 1000 J/kg) oraz niskich wartościach parametrów kinematycznych (DLS <10 m/s, SRH 50-100 m2/s2). W związku z dużą energią CAPE występującą w dolnej części troposfery nie  można wykluczyć pojawienia się trąby powietrznej. Burze zanikną w pierwszej części nocy.

PROGNOZA SIŁY I AKTYWNOŚCI BURZ DLA POLSKI
Ważna od 01.06.2024, godz. 06:00 UTC do 02.06.2024, godz. 06:00 UTC

STOPIEŃ 1. ZAGROŻENIA zostaje wydany dla znacznego obszaru Polski z powodu ryzyka wystąpienia intensywnych opadów deszczu, opadów dużego gradu oraz silnych porywów wiatru, w mniejszym stopniu z powodu wystąpienia trąby powietrznej.

Uwaga: Istnieje możliwość aktualizacji prognozy do 2. stopnia zagrożenia, przede wszystkim z uwagi na intensywne opady deszczu, a na południowym wschodzie kraju z uwagi na opady dużego gradu.

PODSUMOWANIE:

Nad Polską nadal zalegać będzie ciepła i niestabilna masa powietrza, w której licznie rozwijać się będą burze. Sprzyjać im będzie powolne przemieszczanie się niżu górnego. Początkowo będą to komórki izolowane, łączące się następnie w układy wielokomórkowe. Możliwy jest również rozwój burz superkomórkowych – szczególnie na terenach podgórskich oraz na obszarze Polski południowo wschodniej.

Najwięcej burz rozwinie się w godzinach popołudniowych i wczesno wieczornych, przemieszczać się będą zgodnie z cyrkulacją niżową (z południa na wschodzie kraju, a z północnego wschodu na zachodzie). Będą im towarzyszyć następujące zjawiska:

• silne opady deszczu, do 20-40 mm/h, a w kilku przypadkach nawet ponad 50 mm;
• opady gradu o średnicy do 2-3 cm, a w burzach superkomórkowych do ok. 4 cm (i możliwość wystąpienia gradu nieco większego, szczególnie na wschód od linii Siedlce-Kielce-Kraków);
• porywy wiatru przeważnie do ok. 70-75 km/h, a w kilku przypadkach do ok. 85 km/h;
• istnieje niskie ryzyko wystąpienia trąby powietrznej, na południowym wschodzie również związanej z mezocyklonem.

Należy również pamiętać, ze zagrożeniem zawsze są same wyładowania atmosferyczne – należy to mieć na uwadze szczególnie w czasie wycieczek np. w terenach górskich.

OMÓWIENIE SZCZEGÓŁÓWE:

Nad Polską w dalszym ciągu zalegać będzie niestabilne, ciepłe powietrze polarne morskie, które będzie się charakteryzować umiarkowaną do dużej niestabilnością termodynamiczną – CAPE osiągnie do ok. 1300-2000 J/kg. Burze będą się rozwijać w warunkach na ogół słabych uskoków wiatru – wyjątkiem będzie Polska południowo wschodnia (szczegóły poniżej). Głównymi czynnikami sprzyjającymi rozwojowi burz będą strefy zbieżności wiatru oraz obecność niżu górnego, który przyczyni się do zaostrzenia pionowego gradientu temperatury.

… Polska zachodnia, południowa, środkowa, północna …

Burze będą mieć podobny przebieg do poprzednich dni – początkowo będą to izolowane komórki, łączące się dość szybko w formacje wielokomórkowe. Szczególnie intensywny rozwój będzie następować wzdłuż stref zbieżności wiatru. Duże nagromadzenie wilgoci występować będzie właśnie wzdłuż tych stref, powodując duże ryzyko występowania silnych opadów deszczu towarzyszących burzom. Opady będą więc głównym zagrożeniem, a w przypadku przejścia burz nad jednym terenem mogą spowodować podtopienia i zalania – nie można wykluczyć, że sumy przekroczą 40-50 mm. Z tego powodu na podstawie kolejnych aktualizacji nie można wykluczyć wydania 2. stopnia zagrożenia na część obszaru, która może być najbardziej narażona na wystąpienie silnych opadów związanych z burzami.

Warunki – mimo dość niskich uskoków wiatru – nie wykluczają również wystąpienia burz superkomórkowych, szczególnie na terenach podgórskich. Będą one mogły przynosić opady gradu o średnicy do ok. 3-4 cm i silne porywy wiatru. Grad o mniejszej średnicy, za to w większych ilościach (nawet powodujących powstanie warstwy gradu) może występować również w przypadku silnych burz pulsacyjnych, które będą wykorzystywać spore zasoby energii.

…Polska południowo wschodnia – na wschód od linii Siedlce-Kielce-Kraków…

Region ten został wyróżniony z powodu większego ryzyka wystąpienia burz superkomórkowych. Umiarkowana do dużej chwiejności termodynamicznej (wyrażona poprzez MLCAPE) osiągnie tutaj nawet do 1600-2000 J/kg, a jednocześnie pojawi się nasilony przepływ powietrza, a co za tym idzie – większe będą uskoki wiatru: w warstwie 0-6km do ok. 15-18 m/s, w warstwie 0-1 km do ok. 8-10 m/s. Zwraca uwagę również sprzyjający uskok kierunkowy, głównie w dolnych 1-1,5 km, ale z drugiej strony dość chaotyczny profil wiatru powyżej 3-4 km.

Prognozy wskazują więc, że warunki te doprowadzą do rozwoju co najmniej kilku trwalszych burz superkomórkowych. Ich głównym zagrożeniem będą opady dużego gradu, którego średnica może dochodzić do około 4 cm, a w pojedynczych przypadkach może przekraczać 4-5 cm. Z uwagi na ograniczony zasięg przestrzenny ryzyka dużego gradu na chwilę obecną nie został jednak uwzględniony 2. stopnień zagrożenia. Ponadto burzom będą towarzyszyć opady deszczu o silnym natężeniu (ponad 20-30 mm/h) oraz porywy wiatru do ok. 80 km/h. Nie można również wykluczyć wystąpienia trąby powietrznej związanej z mezocyklonem, jednak o niewielkiej sile – ryzyko takie istnieje przede wszystkim z uwagi na podwyższony uskok w dolnym kilometrze (prędkościowy/kierunkowy).