Polscy Łowcy Burz – Skywarn Polska

Ostatnie godziny przyniosły niezwykle dynamiczną i szalenie niebezpieczną aurę na zachodzie kontynentu europejskiego. Szczególnie ekstremalne warunki atmosferyczne panowały na obszarze francuskiej Bretanii oraz Normandii, gdzie w wyniku uderzenia gwałtownego cyklonu umiarkowanych szerokości geograficznych, napędzanego wyjątkowo silnym prądem strumieniowym w wyższych warstwach troposfery, zanotowano maksymalne porywy wiatru o prędkości przekraczającej aż 150-207 km/h! W niestabilnym sektorze powietrza rozwinęły się też aktywniejsze zjawiska burzowe organizujące się w liniowe struktury konwekcyjne, ponadto ogromna wysokość fal z intensywnymi opadami deszczu doprowadziła do podtopień i zalań.

Zważywszy na to, że główny obszar mocno obniżonego ciśnienia atmosferycznego ogranicza się do zachodniej części Europy, do naszego kraju z południa kontynentu europejskiego, w środowisku cyrkulacji południkowej atmosfery, dociera cieplejszy strumień polarno-morskiej masy powietrza. Przejściowe zmniejszenie się zawartości wilgoci w pionowym profilu dolnej, środkowej oraz górnej troposfery sprzyja dziś w większości regionów Polski występowaniu sporej ilości rozpogodzeń, choć zaostrzający się gradient baryczny objawia się nasilonymi porywami południowo – wschodniego wiatru. Szczególnie wietrzne warunki pogodowe w towarzystwie opadów deszczu oczekiwane są podczas jutrzejszej doby – wówczas z południa na północ kraju będzie przemieszczać się aktywniejsza strefa pofalowanego frontu atmosferycznego z mezoskalowym układem niżowym, które początkowo w całym pasie zachodnim oraz w regionach północnych przyniosą umiarkowane, okresami dość intensywne opady deszczu.

W trakcie dnia pofalowany front atmosferyczny i związane z nim opady deszczu będą rozprzestrzeniać się nad coraz większy obszar kraju. W godzinach popołudniowych i wieczornych najwięcej wilgoci z umiarkowanymi, chwilami silniejszymi opadami będzie oddziaływać zarówno w województwach południowych, środkowych, północnych, częściowo zachodnich, jak i cz. wzdłuż rejonów wschodnich. Ponadto, w wyniku jeszcze silniej zaznaczonej różnicy ciśnienia atmosferycznego, w wielu miejscach południowej, wschodniej, środkowej i północnej Polski należy się liczyć z występowaniem istotnie nasilonych porywów południowo – wschodniego wiatru, których prędkość na ww. terenach kraju ma osiągać około 50-65 km/h, lokalnie dochodząc do 70-75 km/h. Jeszcze silniejszy pęd powietrza będzie odczuwalny na obszarach podgórskich i górskich, gdzie już od nadchodzącej nocy, a zwłaszcza jutro w pierwszej części dnia porywy halnego mają osiągać i przekraczać nawet 80-160 km/h, z górną granicą przedziału w szczytowych partiach Karpat.

W przypadku rozkładu termicznego – najcieplejsza aura związana z cieplejszym sektorem polarno-morskiego powietrza w towarzystwie podmuchów wiatru halnego będzie zaznaczać się w regionach południowo – wschodnich, gdzie w drugiej części dnia spodziewane są wzrosty najwyższej temperatury maksymalnej w okolice 15°C – 17°C (punktowo możliwe 18°C). Na pozostałym obszarze kraju polarne powietrze zdoła się nagrzać do 9°C – 15°C, z najchłodniejszą aurą na samych krańcach południowo – zachodnich, zaś cieplejszą na południu. Z uwagi jednak na istotnie nasilone porywy wiatru z kierunków południowych, w wielu miejscach temperatura odczuwalna będzie wyraźnie niższa od rzeczywistej temperatury powietrza rejestrowanej na poszczególnych punktach pomiarowych.

Weekend w kraju minie pod znakiem zróżnicowanych warunków pogodowych. Sobota w większości regionów przyniesie przejściowe osuszenie się polarno-morskiego strumienia powietrza, co przełoży się na wyraźnie większą ilość rozpogodzeń do zachmurzenia umiarkowanego i małego (oczekiwane są malownicze formacje chmurowe sprzyjające klimatycznemu wschodowi i zachodowi słońca, a także formowaniu się fotogenicznych zjawisk optycznych). W początkowej fazie dnia w pasie północnym oraz w głębi Polski będą jeszcze zalegać niskie chmury ze stopniowo zanikającymi opadami deszczu. W tym czasie w rejon Wysp Brytyjskich dotrze kolejny głęboki układ niżowy z następną falą silnego, choć już znacznie słabszego względem ostatnich kilkunastu godzin, wiatru (w drugiej części soboty oraz nocą z soboty na niedzielę wzdłuż zachodniego wybrzeża Francji możliwe są gwałtowniejsze porywy przekraczające 120-130 km/h), co umożliwi dalsze trwanie cyrkulacji południkowej atmosfery w naszej części kontynentu europejskiego. Początek weekendu to również umiarkowane temperatury maksymalne powietrza oscylujące w granicach 8°C – 14°C, z chłodniejszą aurą na północy, z kolei cieplejszą w rejonach południowo – wschodnich, ze szczególnym uwzględnieniem terenów przygranicznych z Ukrainą.

W niedzielę obszar naszego kraju pozostanie na wschodnich obrzeżach mocniej pogłębionego układu niskiego ciśnienia znad wód Morza Północnego. Od województw zachodnich i południowych ponownie zacznie narastać zawartość wilgoci w powietrzu, która przełoży się na wzrost zachmurzenia do dużego i całkowitego, a także występowanie słabych oraz umiarkowanych, miejscami silniejszych opadów deszczu. W oparciu o bieżące prognozy numeryczne można zakładać, że najsilniejsze opady będą rozprzestrzeniać się znad regionów południowych w kierunku wschodniej części Polski. A to wszystko przy wzrostach temperatury maksymalnej powietrza w okolice 8°C – 13°C, z chłodniejszym przebiegiem aury na północy, z kolei cieplejszym w województwach południowo – wschodnich, południowo – zachodnich oraz zachodnich.

Z aktualnie dostępnych prognoz numerycznych wynika, że w przyszłym tygodniu czeka nas odbudowa cyrkulacji strefowej atmosfery, polegającej na przepływie polarno-morskich mas powietrza znad Atlantyku Północnego w głąb środkowej części kontynentu europejskiego. Oznacza to częstsze przetaczanie się stref opadowych o zmiennym stopniu intensywności z zachodu na wschód Polski, a także wkraczanie od zachodu fale silniejszych porywów wiatru. W początkowej części tygodnia czekają nas również co najwyżej umiarkowane temperatury maksymalne powietrza, które będą oscylować w granicach 8°C – 13°C, lokalnie 14°C; im bliżej pasa województw północnych, tym przebieg warunków atmosferycznych będzie chłodniejszy.

Od kilku dni oczy wielu meteorologów i pasjonatów pogody zwrócone są na obszar północnego Atlantyku, gdzie doszło do wykształcenia się imponującego gradientu termicznego oraz barycznego. Duże zróżnicowanie temperatury powietrza oraz ciśnienia atmosferycznego to doskonały przepis do rozwoju potężnego prądu strumieniowego w środkowych i górnych warstwach troposfery (>300-350 km/h na wysokości około 9 km n.p.g.), który w tzw. atmosferze baroklinowej jest doskonałym zapalnikiem do powstawania szalenie niebezpiecznych układów niskiego ciśnienia. Jeden z nich już wkrótce ulegnie na tyle gwałtownej intensyfikacji, że sprowadzi nad zachodnią część kontynentu europejskiego jedną z najsilniejszych wichur ostatnich lat. Szczególnie ekstremalna sytuacja meteorologiczna spodziewana jest wzdłuż strefy przybrzeżnej zachodniej i północno – zachodniej Francji (główne uderzenie cyklonu umiarkowanych szerokości geograficznych oczekiwane jest na terenie Bretanii i Normandii), a także nad wodami Kanału La Manche oraz w pasie południowej części Wysp Brytyjskich.

Dynamiczny proces pogłębiania układu niskiego ciśnienia „Emir” („Ciaran”) będzie postępować już w rejonie Francji oraz południowo – zachodniej części Wysp Brytyjskich, kiedy jego tylna orbita zostanie zasilona chłodniejszym strumieniem powietrza, co w konsekwencji doprowadzi do jeszcze silniejszego zaostrzenia kontrastu termicznego. Z prognoz numerycznych wynika, że potężny cyklon umiarkowanych szerokości geograficznych uderzy w obszary lądowe w swojej kulminacyjnej fazie aktywności, kiedy ciśnienie atmosferyczne może obniżyć się do okolic zaledwie 950 hPa, a być może nawet jeszcze trochę poniżej tego poziomu. Gwałtowny gradient baryczny (różnica ciśnień) na stosunkowo małym obszarze doprowadzi do napędzenia absolutnie ekstremalnej fali wiatrowej, która w porywach może osiągać i przekraczać prędkość… 140-180 km/h, choć niektóre wiązki modeli numerycznych sugerują nawet na możliwość osiągnięcia / przekroczenia granicy aż 200 km/h!

Bardzo silne porywy wiatru będą notowane również w głębi obszaru Francji, w krajach Beneluksu czy na południu Wysp Brytyjskich, gdzie w wyniku silniej zaostrzonego gradientu poziomego ciśnienia atmosferycznego ich prędkość może osiągać i przekraczać 90-120 km/h. Gwałtowna fala wiatru kulminacyjne natężenie osiągnie w drugiej części nocy oraz w początkowej części czwartku – to właśnie w tym okresie bardzo silnym i niszczącym porywom wiatru będą też towarzyszyć zjawiska burzowe (spodziewane liniowe struktury konwekcyjne) z intensywnymi opadami deszczu, a wysokie fale sztormowe doprowadzą do podtopień i zalań pasa przybrzeżnego, zwłaszcza zachodniej i północno – zachodniej Francji, ale również miejscowości nadmorskich Anglii. Sytuacja meteorologiczna jest niezwykle dynamiczna, a wszyscy przebywający na najbardziej zagrożonych terenach powinni przygotować się na bezprecedensowe załamanie pogody.

Z punktu widzenia naszego kraju oznacza to z jednej strony większe ilości rozpogodzeń, które obecne będą zwłaszcza w trakcie czwartku oraz soboty, zaś z drugiej kolejne strefy słabych i umiarkowanych, okresami dość intensywnych opadów deszczu przemieszczających się od regionów zachodnich oraz południowych do głębi Polski podczas piątkowej i niedzielnej doby. Temperatury będą utrzymywać się na umiarkowanym poziomie – w Dzień Zaduszny, przy silniejszym, południowo – wschodnim wietrze wynosząc w granicach 11°C – 18°C (najcieplej na południu i południowym – zachodzie, chłodniej na północnym – wschodzie oraz północy), w piątek oscylując w okolicach 8°C – 17°C, lokalnie 18°C, z ochłodzeniem postępującym od pasa województw zachodnich, ponadto z silnymi porywami wiatru (>50-70 km/h) na południu, wschodzie, w centrum i na północy. Początek weekendu (sobota) z większymi przejaśnieniami oraz rozpogodzeniami minie natomiast pod znakiem temperatur maksymalnych do 9°C – 15°C, z chłodniejszym przebiegiem warunków atmosferycznych na samej północy, a cieplejszym w rejonach południowo – wschodnich.

Za nami kolejna bardzo ciepła doba jak na aktualną porę kończącego się października. W trakcie wczorajszego popołudnia temperatura maksymalna wzdłuż województw południowych, w rozległym „jęzorze” zwrotnikowej masy powietrza z południa Europy, osiągnęła i przekroczyła 20°C. Zgodnie z naszymi zapowiedziami nocą oraz dziś nad ranem w górach zerwał się silny halny, którego maksymalne porywy w szczytowych partiach Tatr przekraczały aż 165 km/h, a jego wpływ przyczynił się (np. w Bielsku-Białej) do osiągnięcia dobowego maksimum temperatury w drugiej części nocy – wówczas powietrze ociepliło się nawet do 20,9°C.

Przed nami kolejny czas z oddziaływaniem cyrkulacji południkowej atmosfery, której będzie sprzyjać nasuwanie się nad Wyspy Brytyjskie potężnego układu niskiego ciśnienia z gwałtowną wichurą. Szczególnie niebezpieczna sytuacja pogodowa będzie mieć miejsce w zachodniej i północno – zachodniej Francji, nad wodami Kanału La Manche oraz wzdłuż południowych rejonów Wysp Brytyjskich, gdzie nocą ze środy na czwartek i w czwartkowe przedpołudnie spodziewane są wyjątkowo niszczycielskie porywy wiatru o prędkości przekraczającej aż 110-180 km/h (górna granica przedziału dotyczy bezpośrednio strefy przybrzeżnej Republiki Francuskiej)! Ekstremalnej fali wiatrowej będą również towarzyszyć burze, które w tak dynamicznych warunkach meteorologicznych objawią się formacjami liniowymi z porywami konwekcyjnymi przekraczającymi 100-130 km/h.

Podczas gdy Europa Zachodnia musi przygotować się na nadejście gwałtownej fali wiatrowej, tak do naszego kraju z południowych obszarów kontynentu europejskiego nadal będą postępować napływy umiarkowanie ciepłych oraz ciepłych mas powietrza pochodzenia polarno-m0rskiego. W dniu Uroczystości Wszystkich Świętych w całym kraju spodziewane jest zmienne zachmurzenie z coraz liczniej zaznaczającymi się przejaśnieniami oraz rozpogodzeniami do zachmurzenia umiarkowanego. Lokalnie co prawda spodziewane są przelotne, rozproszone opady deszczu, przy czym zaznaczamy, że popada jedynie chwilowo i bardzo symbolicznie. Ponadto, pierwszy dzień listopada przyniesie wzrosty temperatury maksymalnej powietrza w okolice 7°C – 9°C wzdłuż pasa północnego do 10°C – 15°C, lokalnie 16°C na pozostałym obszarze, z najcieplejszą aurą w województwach południowo – zachodnich oraz południowych.

Jeszcze przyjemniej pod względem nasłonecznienia oraz odczucia termicznego zapowiada się czwartek – Dzień Zaduszny. Podczas przetaczającej się przez zachodnie obszary kontynentu europejskiego dynamicznej fali wiatrowej, do naszego kraju z południa Europy ponownie zacznie docierać coraz cieplejszy strumień polarno-morskiej masy powietrza. Większym rozpogodzeniom będą towarzyszyć wzrosty temperatury maksymalnej do 10°C – 17°C, lokalnie 18°C, przy czym najcieplejsze warunki pogodowe zaznaczą się w regionach południowych i południowo – zachodnich.

Ze względu na zaostrzający się gradient poziomy ciśnienia atmosferycznego w naszej części Europy, w większości regionów zacznie być odczuwalna nasilająca się prędkość wiatru z sektorów południowego oraz południowo – wschodniego. Wpływ pogłębiającej się zatoki niżowej w drugiej części czwartku, a zwłaszcza już podczas piątkowej doby sprowadzi do Polski (początkowo rejony zachodnie, północne, środkowe i cz. południowe) następną strefę frontu atmosferycznego z kolejną porcją słabych i umiarkowanych, okresami silniejszych opadów deszczu.

Uaktywniającej się strefie wielkoskalowych i miejscami konwekcyjnych opadów deszczu będzie towarzyszyć jeszcze silniejsza prędkość wiatru z sektora południowo – wschodniego, która od piątkowego rana ma osiągać w porywach około 50-70 km/h (południe, wschód, centrum, częściowo północ). Znacznie mocniej powieje w górach oraz na terenach podgórskich – tutaj za sprawą halnego prędkość najsilniejszych porywów z kierunków południowych może przekraczać 80-150 km/h, z górną granicą przedziału w szczytowych partiach Karpat. W ciepłym sektorze powietrza zaznaczającym się nad regionami południowymi, wschodnimi i środkowymi najwyższa temperatura maksymalna powietrza będzie mogła wynieść, w oparciu o bieżące wyliczenia numeryczne, około 15°C – 18°C.

Życzymy wszystkim spokojnego okresu świątecznego. Pogoda w większości kraju będzie sprzyjać bezpiecznym podróżom, przy czym pamiętajmy, że to przede wszystkim od nas samych zależy stan bezpieczeństwa na drogach.

Do Polski z południowych obszarów Europy ponownie dociera coraz cieplejszy strumień powietrza – jeszcze pochodzenia polarno-morskiego, jednak podczas poniedziałkowej doby będzie to również sektor zwrotnikowy. Wpływ szybko ocieplającego się powietrza już dziś wyraźnie odczuli zwłaszcza mieszkańcy województw południowych, środkowych oraz wschodnich, gdzie większym rozpogodzeniom towarzyszyły wzrosty temperatury maksymalnej do 17°C – 18,5°C, a wśród najcieplejszych miejsc w kraju znalazły się między innymi Kraków i Bielsko-Biała. Kulminacja ciepła przypadnie na jutrzejsze popołudnie oraz noc, kiedy w pasie regionów południowych powietrze ociepli się do wiosennych wartości 18°C – 20°C, lokalnie nawet 21°C, ponadto ponownie pojawią się spore ilości rozpogodzeń.

Bardzo ciekawe rzeczy z punktu widzenia rozkładu termicznego zaczną dziać się nocą z poniedziałku na wtorek. Wpływ cyrkulacji południkowej atmosfery z silniejszym napływem ciepła z południowych obszarów kontynentu europejskiego w połączeniu z zaostrzającą się zatoką niżową w naszej części Europy dodatkowo zintensyfikuje przepływ poziomy wiatru w dolnych warstwach troposfery. Na terenach podgórskich i górskich oznacza to wystąpienie istotnie nasilonego halnego, którego prędkość do wtorkowego przedpołudnia będzie mogła osiągać oraz przekraczać nawet 80-160 km/h, z górną granicą przedziału w szczytowych partiach Karpat.

Głównym aspektem wiatru halnego jest oczywiście silniejsze ocieplenie, które szczególnie będzie odczuwalne w godzinach nocnych z poniedziałku na wtorek i porannych wtorku. W tym momencie warto cofnąć się wspomnieniami do szalonej nocy z 20/21 października, kiedy na południu kraju (np. Cieszyn, Bielsko-Biała) temperatura minimalna powietrza przy podmuchach halnego nie spadła poniżej poziomu 20°C, powodując tym samym wystąpienie jesiennej „nocy tropikalnej”. O dynamicznym napływie zwrotnikowej masy powietrza w towarzystwie halnego świadczył wtedy niesamowity skok temperatury w środku nocy nawet powyżej 23°C – 24°C (!!), co było absolutnie szalonym wydarzeniem dla przełomu drugiej i trzeciej dekady bieżącego miesiąca. Tym razem aż takich pików temperatury się nie spodziewamy, ale jutrzejsza noc w pasie województw południowych ponownie zapowiada się bardzo ciepło. Do takiego stopnia, że temperatura powietrza w momencie szybko intensyfikującego się strumienia przepływu poziomego zwrotnikowej masy powietrza będzie mogła wzrosnąć do… 18°C – 20°C, choć niektóre wiązki modeli numerycznych nie wykluczają nawet przekroczenia granicy 20°C!

Rozległy (nocny) strumień zwrotnikowego powietrza doskonale widoczny jest na zobrazowaniach temperatury na wysokości izobarycznej 850 hPa (1,5 km n.p.g.), który w drugiej części nocy ma osiągnąć i przekroczyć w pasie regionów południowych nawet 15°C.

Dynamiczny transport ciepła znad basenu Morza Śródziemnego oraz północnych rejonów Afryki spowoduje wystąpienie absolutnie imponującej anomalii temperatury, która w środku nocy oraz we wtorek o poranku na południu naszego kraju będzie mogła osiągnąć i przekroczyć nawet 10°C – 13°C w stosunku do średniej termicznej normy wieloletniej.

Aktywniejsza cyrkulacja południkowa atmosfery i związany z nią szybko nasilający się wiatr z sektorów południowych (zwłaszcza godziny nocne i poranne wtorku) sprowadzi wyraźnie większe ilości wilgoci w trakcie wtorkowej doby, kiedy nad wieloma regionami Polski przetoczą się słabe oraz umiarkowane, okresami silniejsze opady deszczu związane z wkraczającym nocą z poniedziałku na wtorek od południowego – zachodu układem niskiego ciśnienia z systemem frontów atmosferycznych.

Przed województwami południowymi niewątpliwie przyjemna pod względem odczucia termicznego, ale niebezpieczna z uwagi na szybko nasilający się wiatr halny poniedziałkowa doba. Najsilniejszego pędu powietrza z kierunków południowych należy oczekiwać w drugiej części nocy z poniedziałku na wtorek oraz w początkowej fazie wtorku, kiedy gradient poziomy ciśnienia atmosferycznego nad południową Polską ulegnie największemu zaostrzeniu – wówczas nasilone porywy wiatru dotrą również do regionów środkowych, wschodnich i północno – wschodnich.