Polscy Łowcy Burz – Skywarn Polska

Początek ostatniego tygodnia wakacji zainicjował w Polsce burzowy przebieg warunków atmosferycznych. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, najaktywniejsze elektrycznie i mocno uwodnione formacje burzowe – zarówno w postaci pojedynczych komórek, w tym superkomórek, jak i układów wielokomórkowych z wbudowanymi segmentami liniowymi – przetoczyły się nad naszym krajem minionej nocy oraz w godzinach porannych, generując ulewne opady deszczu, miejscami grad o średnicy do 1-4 cm i punktowo dość silne porywy wiatru. Rozwój burz nastąpił z tzw. trybu konwekcji uniesionej w zasięgu mocniej rozgrzanego strumienia powietrza polarnego frontu atmosferycznego, który już w nadchodzących kilkunastu godzinach objawi się głównym uderzeniem gwałtownych zjawisk pogodowych.

Aktualnie formacje burzowe w większości kraju wygasły, jednak coraz śmielej można zakładać, że wkroczyliśmy w okres „ciszy przed burzą”. Pośród danych modeli numerycznych klaruje się bowiem coraz więcej zgodności w kwestii prawdopodobnego przebiegu dynamicznej aury w drugiej części wtorkowej doby, ze szczególnym uwzględnieniem późnego popołudnia, a zwłaszcza wieczoru i godzin nocnych. Na podstawie bieżących zdjęć satelitarnych widzimy, że przeważająca część Polski ma do czynienia z dużymi zasobami wilgoci w powietrzu, które sprzyjają dominacji chmur z opadami deszczu. Najwięcej rozpogodzeń obserwujemy wzdłuż krańców wschodnich oraz miejscami w głębi regionów południowo – wschodnim, z dalszym procesem przejściowego osuszania powietrza ze wschodu na zachód, do głębi kraju.

Zanikające niskie zachmurzenie warstwowe Stratus od województw południowo – wschodnich i wschodnich prawdopodobnie okaże się zapalnikiem do wyzwolenia w atmosferę całkiem sporych zasobów energii, które następnie spowodują dynamiczną inicjację silnych systemów burzowych – zarówno w postaci gwałtownych superkomórek, jak i układów liniowych, nawet z wbudowanymi zjawiskami bow echo. Z bieżących prognoz numerycznych wynika, że największego potencjału burzowego należy oczekiwać w województwach południowo – wschodnich, częściowo południowych oraz wschodnich, gdzie na przedpolu polarnego frontu atmosferycznego będzie przebiegać najmocniej rozgrzany sektor zwrotnikowej masy powietrza, umożliwiający wzrosty temperatury maksymalnej w godzinach popołudniowych do 28°C – 33°C.

Początkowa inicjacja burz superkomórkowych oraz liniowego układu konwekcyjnego nad regionami południowo – wschodnimi i częściowo południowymi będzie dodatkowo intensyfikowana urozmaiconą rzeźbą terenu (orografia), która – obok nasilonego przepływu wiatru potęgującego dość silne uskoki prędkościowe i kierunkowe w dolnych 6 km troposfery – może napędzić długo żyjący system konwekcyjny (możliwe bow echo z wbudowanymi superkomórkami) dalej w kierunku północnym. W jego zasięgu podczas największej aktywności mogą znaleźć się woj.: świętokrzyskie, lubelskie, mazowieckie (wcześniej Małopolska, Podkarpacie, w mniejszym stopniu być może także cz. woj. śląskie oraz cz. łódzkie, choć w przypadku tych dwóch ostatnich bardziej prawdopodobnym wariantem mogą okazać się lokalne burze superkomórkowe).

Pod sam koniec okresu wtorkowej doby najgwałtowniejsze zjawiska związane z potencjalnym, mocno napędzonym układem burzowym dotrą również nad województwa północno – wschodnie naszego kraju.

Z uwagi na wysoką niestabilność powietrza, jaka rozwinie się w ciepłym sektorze zwrotnikowej masy, a także nasilone procesy konwekcyjne – wspomagane zarówno strefami przyziemnej zbieżności wiatru, jak i orografią terenu (południowy – wschód, południe), a przede wszystkim wzmożonym odcinkiem prądu strumieniowego na przedpolu rozległego frontu polarnego zbudowanego na ogromnym kontraście termicznym, musimy przygotować się na istotne załamanie pogody. Silne i niszczące porywy wiatru o prędkości >80-120 km/h, opady gradu o średnicy >3-6 cm, ulewny / nawalny deszcz oraz liczne wyładowania atmosferyczne będą towarzyszyć najsilniej rozwiniętym i najlepiej wykształconym systemom burzowym, przemieszczającym się z południowego – wschodu / południa dalej w kierunku północnym. W tym miejscu jednak jeszcze raz pragniemy podkreślić możliwość zajścia większych lub mniejszych korekt w rodzaju oczekiwanych burz oraz obszarów, na jakich wystąpi największy potencjał do generowania niebezpiecznych zjawisk atmosferycznych, gdyż wciąż możliwe są pewne odchylenia najaktywniejszej strefy burzowej w kierunku zachodnim lub wschodnim względem przytaczanych od wczorajszej doby analiz prognostycznych.

Ponadto, po przetoczeniu się głównego układu konwekcyjnego, godziny nocne (wtorek / środa) i poranne środy przyniosą rozwój kolejnych burz, już głównie z intensywnymi opadami deszczu – z ich inicjacją należy się liczyć zwłaszcza na południowym – wschodzie, wschodzie oraz miejscami południu. W środę wilgotne powietrze związane z dalszym przebieganiem nad naszym krajem polarnego frontu atmosferycznego wciąż będzie zalegać nad większością województw, przynosząc przewagę pochmurnej aury z następną porcją opadów deszczu i lokalnych burz. Co prawda główne środowisko istotnie nasilonych warunków burzowych zostanie już wyparte poza naszą wschodnią granicę państwową, to miejscami, zwłaszcza wzdłuż wschodniej, a lokalnie również południowej Polski prognozuje się rozwój mocno uwodnionych burz, generujących przede wszystkim punktowo intensywny deszcz.

Aktualnie obowiązująca prognoza konwekcyjna dostępna jest na: https://lowcyburz.pl/2023/08/28/prognoza-konwekcyjna-na-dzien-29-08-2023-i-noc-29-30-08-2023/

PROGNOZA SIŁY I AKTYWNOŚCI BURZ DLA POLSKI
Ważna od 29.08.2023, godz. 08:00 CEST do 30.08.2023, godz. 08:00 CEST

2. STOPIEŃ ZAGROŻENIA (50% i 15%)  zostaje wydany dla wschodniej połowy kraju, głównie z powodu ryzyka wystąpienia bardzo silnych lub niszczących porywów wiatru, opadów dużego lub bardzo dużego gradu oraz z powodu mniejszego ryzyka wystąpienia nawalnych opadów deszczu. Nie wyklucza się wystąpienia trąb powietrznych, również o znacznej sile. Istnieje możliwość aktualizacji stopnia zagrożenia.

1. STOPIEŃ ZAGROŻENIA (50 i 15%) zostaje wydany dla pasa od Żuław i Warmii po Opolszczyznę oraz Dolny Śląsk, głównie z powodu ryzyka wystąpienia silnych opadów deszczu, w mniejszym stopniu silnego wiatru, opadów gradu i niskiego ryzyka trąby powietrznej.

PODSUMOWANIE:

Wtorek przyniesie bardzo dynamiczny przebieg pogody nad całą wschodnią połową kraju. Bardzo duża różnica temperatury (od 32-36°C na wschodzie kraju do 12-16°C na zachodzie) przyczyni się do dużej aktywności frontu przebiegającego przez Polskę. Na wschodzie napłynie bardzo gorące i niestabilne powietrze zwrotnikowe – temperatura na wysokości 1,5km nad ziemią przekroczy 20-23°C, co jest rzadko obserwowane nad Polską.

Aktywność burzowa skupiać się będzie w trzech okresach i obszarach:

• przed południem burze z intensywnym deszczem na północy kraju;
• po południu możliwe lokalne, ale silne superkomórki burzowe w obszarze 2.stopnia zagrożenia;
• wieczorem oraz w nocy przejście rozległego układu burzowego (lub dwóch układów) przez większość wyznaczonego obszaru 2.stopnia zagrożenia.

Burze będą przynosić następujące zjawiska:

• w obszarze 1. i 2. stopnia zagrożenia: silne opady deszczu do 20-40 mm; lokalnie ponad 50 mm;
• w obszarze 2. stopnia zagrożenia: opady gradu do 3-5 cm średnicy, a w burzach superkomórkowych możliwe jest wystąpienie kilku przypadków powyżej 5-8 cm średnicy;
• w obszarze 2. stopnia zagrożenia: bardzo silne miejscami niszczące porywy wiatru – prędkość powyżej 80-100 km/h, lokalnie ponad 120-130 km/h;
• w obszarze 2. stopnia zagrożenia możliwe wystąpienie trąby powietrznej o umiarkowanej lub dużej sile, jednak ryzyko jest niskie.

UWAGA! Skutki przejścia burz – zarówno w postaci poważnych szkód materialnych jak i zagrożenia zdrowia i życia – mogą potencjalnie objąć znaczny obszar kraju. W godzinach popołudniowych we wtorek na podstawie obserwacji aktualnych warunków i najnowszych pomiarów możliwa jest aktualizacja stopnia zagrożenia – prosimy śledzić ostrzeżenia, komunikaty i prognozy oraz nasze media społecznościowe.

OPIS SZCZEGÓŁÓWY:

… Obszar 2. oraz 1. stopnia zagrożenia …

We wtorek przez Polskę przebiegać będzie pofalowany front atmosferyczny, na którym w godzinach wieczorno-nocnych przemieszczać się będzie kolejne z serii zafalowań. Fala ta spowoduje zarówno silniejszą adwekcję powietrza zwrotnikowego z kierunku południowo wschodniego nad obszar Polski, jak i zaostrzenie przepływu powietrza oraz uskoków.

Prognozy od kilku dni wyglądają niepokojąco, a zarazem dość stabilnie. Wiele wskazuje na dobre pokrycie dużej i bardzo dużej chwiejności (SBCAPE przekraczające 2000-3500 J/kg, a w nocy MUCAPE ponad 2000 J/kg) wraz z umiarkowanymi i silnymi uskokami wiatru (w warstwie 0-6 km przekraczające 20-25 m/s, lokalnie blisko 30 m/s, zaś w warstwie 0-3 km przekraczające 15-20 m/s). Zwracają uwagę również spore niedosyty wilgoci w dolnych warstwach atmosfery.

W takich warunkach w ciągu dnia prawdopodobny jest rozwój kilku izolowanych, ale silnych superkomórek burzowych, które stanowić będą zagrożenie silnym wiatrem przekraczającym 100 km/h oraz gradem, którego średnica w kilku-kilkunastu przypadkach może przekraczać 5-8 cm średnicy. Burze takie przynosić będą też bardzo silny opad deszczu, jednak z racji dość szybkiego przemieszczania się sumy na ogół nie powinny przekraczać 20-30 mm. Ryzyko trąby powietrznej w ciągu dnia będzie ograniczane dość suchymi warstwami na dole – nieco większe, choć nadal niskie, będzie wieczorem.

W godzinach wieczornych od obszaru Śląska po południowy wschód kraju i województwo lubelskie prognozowany jest rozwój licznych burz (również w formie superkomórek), które szybko będą się łączyć i utworzą 1-2 mezoskalowe układy konwekcyjne. W układ/układy wbudowane mogą być sygnatury bow echo, zaś sam układ i skutki jego przejścia mogą zostać sklasyfikowane jako derecho – czyli długotrwała burza wiatrowa. Większą gwałtownością będzie się charakteryzować potencjalny układ przemieszczający się na wschód od linii Wisły. Im dalej na wschód, tym większe będzie ryzyko silnych i niszczących porywów wiatru, przekraczających 100 km/h, a lokalnie 120-130 km/h. W kierunku zachodnim rosnąć będzie natomiast ryzyko silnych opadów deszczu, również prowadzących do podtopień – sumy mogą przekraczać 30-40 mm. We wschodniej części, szczególnie w przypadku burz superkomórkowych, mimo godzin nocnych zagrożeniem może być grad powyżej 3-4 cm średnicy. Ryzyko trąby powietrznej – zarówno związanej z linią szkwału, jak i potencjalnymi superkomórkami – będzie umiarkowane, a rosnąć będzie bliżej zachodniej części 2.stopnia zagrożenia – tam gdzie dostępne będzie więcej wilgoci, a poziom kondensacji będzie znacząco niższy. Burze będą dość szybko wędrować w kierunku północnym, słabnąć dopiero po północy i opuszczając teren Polski w drugiej części nocy bądź nad ranem.

W zachodniej części obszaru, szczególnie w 1.stopniu zagrożenia, burze mogą być „zasilane” z warstw niestabilnych położonych wyżej (konwekcja z uniesienia). Mogą być one aktywne elektrycznie i przynosić bardzo silne opady deszczu, jednak ryzyko pozostałych zjawisk będzie wówczas istotnie ograniczane. Burze mogą tam występować również przy obecności licznych chmur piętra niskiego (stratus).

Ważne! Z powodu potencjalnego zagrożenia układem o znacznym zasięgu przestrzennym, który może powodować znaczne szkody, możliwa jest aktualizacja stopnia zagrożenia. Możliwa jest również korekta obszarów poszczególnych stopni zagrożenia, jednak korekty te nie powinny przekraczać 50-100 km.

… Polska północna – Żuławy, Warmia, Kujawy…

Na tym obszarze już w godzinach porannych może przemieszczać się układ burzowy, który będzie nieść znaczne opady deszczu – miejscami opady mogą przekroczyć 30-50 mm. Burze nie powinny stanowić jednak zagrożenia innymi zjawiskami – z tego powodu obowiązuje 1. stopień zagrożenia.

Za nami kolejna burzowa doba, która aktywne elektrycznie i mocno uwodnione burze z intensywnymi opadami deszczu, lokalnie gradem i punktowo silnymi porywami wiatru przyniosła miejscami w regionach wschodnich, środkowych oraz południowych. Jedną z silniejszych formacji burzowych przechwyciła nasza ekipa pościgowa z Warszawy, która po godzinie 2 w nocy udała się w okolice Ryk, Puław i Dęblina w zachodniej części województwa lubelskiego, gdzie odnotowaliśmy efektowne wyładowania atmosferyczne towarzyszące mocniej napędzonej silniejszym przepływem wiatru w środkowej troposferze superkomórce.

Obecnie cały nasz zespół prognostyczny z wielką uwagą monitoruje kolejne odsłony modeli numerycznych na całą wtorkową (jutrzejszą) dobę. Wpływ aktywnego frontu polarnego i związanego z nim dużego kontrastu termicznego pomiędzy wschodnią a zachodnią Polską zintensyfikuje wszelkie procesy konwekcyjne do dynamicznego rozwoju niebezpiecznych systemów burzowych, napędzanych zarówno wysoką niestabilnością powietrza, jak i wzmożonym odcinkiem prądu strumieniowego w środkowych partiach troposfery.

Fronty polarne, bo z takim mamy i będziemy mieć również do czynienia w kolejnych kilkudziesięciu godzinach, należą do jednych z najgroźniejszych, a zarazem najbardziej dynamicznych i nieprzewidywalnych. Towarzyszące im imponujące kontrasty termiczne napędzają intensywność gradientu ciśnienia i tym samym prądu strumieniowego w wyższych warstwach troposfery, które następnie doprowadzają do inicjacji zafalowań z układami niskiego ciśnienia. Każda fala frontalna to dodatkowy zapalnik do organizacji szybko rozwijających się burz w gwałtowne superkomórki oraz mezoskalowe systemy konwekcyjne z wbudowanymi liniami szkwału, generujące wszelkie możliwe groźne zjawiska atmosferyczne. Z naszego punktu widzenia na szczególną uwagę zasługują województwa południowe, częściowo wschodnie, cz. środkowe oraz północno – wschodnie, nad którymi znajdzie się ciepły i zasobny w wilgoć sektor powietrza wykazujący się znaczną energią potencjalną dostępną drogą konwekcyjną (współczynnik CAPE osiągający i przekraczający nawet 1500-3000 J/kg).

Nie samym jednak CAPE żyje burza, bo z pustego i Salomon nie naleje. Niemniej tak duże wartości energii potencjalnej dostępnej drogą konwekcyjną świadczą o istotnym ryzyku rozwoju silnie wypiętrzonych chmur burzowych. Głównym czynnikiem wyzwalającym tak spore zasoby energii do wyższych warstw atmosfery będą strefy silniejszej zbieżności wiatru wspomagane nasilonym przepływem poziomym powietrza (wiatr) w dolnych i środkowych warstwach troposfery. Z jednej strony wzmocniona skrętność (zmiana kierunku), z drugiej narastająca prędkość wiatru w warstwie 0-6 km nad powierzchnią gruntu będzie wprawiać powstałe burze w superkomórki z silniej rotującymi prądami wstępującymi. I to właśnie od izolowanych burz pulsacyjnych oraz superkomórkowych (włącznie z pozostałościami po nocnej oraz porannej konwekcji) rozpoczniemy burzową, wtorkową dobę, która zwłaszcza w drugiej fazie dnia zacznie objawiać się coraz korzystniejszym środowiskiem do inicjacji niebezpiecznych struktur opadowo-burzowych. Duży grad o średnicy mogącej osiągać i przekraczać 3-6 cm, porywy wiatru o prędkości >80-110 km/h oraz ulewne / nawalne opady deszczu z istotnie podwyższoną aktywnością elektryczną będą stanowić główne zagrożenie na trasie oczekiwanych zjawisk burzowych.

Po pierwszej porcji burz superkomórkowych, w dalszej części wtorkowej doby od południa kraju prawdopodobnie będzie przemieszczać się korzystne środowisko konwekcyjne do rozwoju większego układu burzowego z możliwą formacją liniową, a także następnych ośrodków burzowych posiadających w sobie rotujące prądy wstępujące. Dodatkowy wpływ wymuszania orograficznego na terenach Małopolski, częściowo województwa śląskiego i być może także części Podkarpacia prawdopodobnie szybko wprawi potencjalny system w niebezpieczny i długo żyjący układ, który następnie będzie kierować się na północ, nad regiony środkowo-wschodnie oraz wschodnie, w drugiej fazie nocy lub bliżej środowego poranka obejmując swym zasięgiem również województwa północno – wschodnie.

Podczas wędrówki drugiej fali burz z głównym układem konwekcyjnym, największe zagrożenie będą stanowić silne i gwałtowne porywy wiatru mogące osiągać oraz przekraczać prędkość 80-110 km/h (w przypadku rozwoju układu liniowego w formie bow echo prędkość najsilniejszych porywów może być jeszcze większa). W środowisku większego uwodnienia troposfery dojdzie również uderzenie nawalnych opadów deszczu z możliwym gradem o średnicy powyżej 3-6 cm – w przypadku średnicy gradzin kluczowe będą burze superkomórkowe mogące zarówno wbudowywać się w cały system, jak i rozwijać się w jego obrębie. Z uwagi na duże zagrożenie niebezpiecznym przebiegiem zjawisk pogodowych w trakcie wtorkowej doby, bardzo prosimy Państwa o zachowanie szczególnej ostrożności na najbardziej zagrożonych obszarach. Pamiętajmy, aby w trakcie burzy pod żadnym pozorem nie szukać schronienia pod wyższymi obiektami, w tym zwłaszcza drzewami, napowietrznymi liniami energetycznymi czy masztami, unikać przebywania w wodzie, na szlakach górskich, plaży oraz wszelkich wysokościach. Zalecamy bieżącą obserwację naszych profili społecznościowych oraz systemu do wydawania ostrzeżeń meteorologicznych SkyPredict.

Zanim jednak nadejdzie wtorkowa doba, już w ciągu najbliższej nocy spodziewamy się silniejszego rozwoju aktywnych elektrycznie burz z ulewnymi opadami deszczu z tzw. trybu konwekcji uniesionej w ciepłym sektorze polarnego frontu atmosferycznego. Poszczególne zjawiska burzowe, powstające zarówno miejscami na południu, w centrum, na zachodzie oraz północy kraju będą formować się w zasięgu niskiego zachmurzenia warstwowego (bliska obecność polarnego frontu atmosferycznego), a bardzo silna zmiana kierunku i prędkości wiatru w warstwie 0-3 km oraz 0-6 km prawdopodobnie wzmocni potencjał konwekcyjny do inicjacji superkomórek i układów wielokomórkowych z licznymi wyładowaniami atmosferycznymi. Najsilniej rozwiniętym burzom miejscami będą też mogły towarzyszyć opady gradu o średnicy do 1-4 cm oraz punktowo silne porywy wiatru o prędkości przeważnie do 70-90 km/h.