Najsilniejsze burze XXI wieku w Polsce

Wczoraj minęła siódma rocznica pamiętnych pogodowych wydarzeń z dnia 15.08.2008. W związku z tym postanowiliśmy przypomnieć najsilniejsze burze, które przeszły przez Polskę w XXI wieku. Niektóre wyjątkowo silne burze z tego okresu z pewnością zostały pominięte, ale celem artykułu jest omówienie tylko wybranych, szczególnie pamiętnych (wg autora) zjawisk. W zdecydowanej większości przypadków ich przyczyną była superkomórka lub bow echo, co pokazuje, jak groźne są te dwa typy burz. Poniżej wybrana dziesiątka.

04.07.2002

Zniszczony las (źródło: https://tokolno.wordpress.com/okolica/4-lipca-2002/)

Zniszczony las (źródło)

Leśna katastrofa – te słowa najlepiej oddają wydarzenia z tego dnia. Przez północno-wschodnią Polskę przeszedł potężny front burzowy, który spowodował zniszczenia lub uszkodzenia drzewostanu na powierzchni 44 tysięcy (!) hektarów. Największa klęska dotyczyła Puszczy Piskiej, ale mocno ucierpiały także inne kompleksy leśne (m.in. Puszcza Borecka i Kurpiowska). Najsilniejsze porywy oddziaływały w pasie o szerokości około 15 km i długości ponad 100 km. W tym rejonie większość drzewostanu została zniszczona lub uszkodzona, a miejscami wiatr wyrywał z korzeniami ogromne drzewa. Poza terenami leśnymi duże zniszczenia wystąpiły także w niektórych miejscowościach. To była jedna z najsilniejszych burz wiatrowych ostatnich dziesięcioleci w Polsce. Niewykluczone że na trasie burzy pojawiły się też 1-2 trąby powietrzne. Za zdecydowaną większość zniszczeń odpowiadał jednak potężny szkwał związany z mezoskalowym układem konwekcyjnym (MCS). Na omawianym obszarze nastąpił prawdopodobnie rozwój silnego bow echo, o którym wiadomo, że później przeszło przez Kraje Bałtyckie czyniąc również tam szkody. Burza rozpadła się dopiero w południowej Finlandii – tak długa trasa może klasyfikować ją jako derecho. Na forum Artur Surowiecki zaproponował nawet nazwę „European More Trees Down Derecho” analogicznie do nazwy burzy z USA. Co ciekawe, następnego dnia ten sam front spowodował w Finlandii wystąpienie najbardziej wysuniętego na północ derecho w historii. Więcej szczegółowych informacji o tych burzach można znajeźć tu i tu.

Czytaj dalej →

Zaszufladkowano do kategorii Artykuły | 41 komentarzy

Prognoza konwekcyjna na dzień 16.08.2015 i na noc 16/17.08.2015

PROGNOZA SIŁY I AKTYWNOŚCI BURZ DLA POLSKI
Ważna od 16.08.2015 godz. 08:00 CEST do 17.08.2015, godz. 08:00 CEST

STOPIEŃ 2. ZAGROŻENIA zostaje wydany głównie z powodu ryzyka ulewnych opadów deszczu oraz w mniejszym stopniu z powodu ryzyka bardzo silnych porywów wiatru i opadów dużego gradu

STOPIEŃ 1. ZAGROŻENIA zostaje wydany z powodu ryzyka ulewnych opadów deszczu, opadów dużego gradu oraz bardzo silnych porywów wiatru

SYTUACJA SYNOPTYCZNA:

W niedzielę większość Polski znajdzie się pod wpływem rozległego niżu z centrum w rejonie Węgier i w zasięgu ciepłego sektora niżu. Do znacznej części naszego kraju będzie napływać gorące i chwiejne powietrze pochodzenia zwrotnikowego. Jedynie na wschodzie i północnym-wschodzie zaznaczy się obecność wyżu i powietrza polarnego – tam będzie sucho i nieco chłodniej. Chwiejne powietrze zwrotnikowe w połączeniu z obecnością niżu i frontów atmosferycznych oznacza możliwość rozwoju burz, miejscami gwałtownych.

OMÓWIENIE:

…Obszar objęty 2 stopniem zagrożenia…

Prognoza konwekcyjna na dzień 16.08.2015 i noc 16/17.08.2015

Prognoza konwekcyjna na dzień 16.08.2015 i na noc 16/17.08.2015

W rejonie prognozowana jest znaczna chwiejność (CAPE do 1500-2000 J/kg, LI do -7). Na skutek przedfrontowych stref zbieżności i ruchów wznoszących może nastąpić intensywny rozwój chmur Cumulonimbus. Burze będą się rozwijać na ogół w warunkach małych i umiarkowanych pionowych uskoków wiatru. Jednak w godzinach wieczornych prognozowany jest wzrost ścinania (DLS do 15 m/s, 0-3 km shear miejscami 15 m/s i więcej, SRH3 100-300 m2/s2) i wówczas możliwa jest lepsza organizacja konwekcji. Ze względu na quasi-stacjonarny charakter strefy frontowej możliwe jest tworzenie się układu typu „training storms”, gdzie nad jednym terenem przechodzi kilka komórek (lub multikomórek). W środowisku tak dużej wodności troposfery (PW 40-50 mm) może to doprowadzić do długotrwałych, ulewnych opadów deszczu powodujących podtopienia i zalania. Ryzyko ulewnych opadów rośnie również w przypadku utworzenia się większego układu MCS (np. w formie klastra wielokomórkowego). Ponadto, niewykluczone są superkomórki wysokoopadowe, podczas których rośnie ryzyko opadu gradu (o średnicy 3-4 cm) oraz bardzo silnych i niszczących porywów wiatru (downburst). Istnieje też scenariusz uformowania się w godzinach wieczornych układu burzowego z dobrze rozwiniętym frontem szkwałowym (np. nieduża linii szkwału) poruszającego się wzdłuż frontu i ułożonego prostopadle do niego, ale prawdopodobieństwo takiego scenariusza nie wydaje się zbyt duże. Gdyby jednak taka sytuacja nastąpiła, to wówczas rośnie ryzyko bardzo silnych i niszczących szkwałów. Burze możliwe są o każdej porze doby, ale ich największe natężenie spodziewane jest od późnego popołudnia do pierwszej części nocy.

…Obszar objęty 1 stopniem zagrożenia…

W rejonie prognozowana jest znaczna chwiejność (CAPE do 1000-2000 J/kg, LI do -7). Na skutek insolacji oraz stref konwergencji spodziewany jest rozwój chmur Cb. Burze będą się rozwijać na ogół w warunkach niedużych pionowych uskoków wiatru, co oznacza formowanie się zwykłych komórek i niezorganizowanych klastrów. Mimo niskiego stopnia organizacji miejscami burze mogą wykazywać się dużą gwałtownością pod postacią opadów ulewnego deszczu i gradu (do 3 cm średnicy) oraz bardzo silnych porywów wiatru. Burze niewykluczone są o każdej porze doby, ale ich największe natężenie spodziewane jest w godzinach popołudniowych i wieczornych.

Zaszufladkowano do kategorii News, Prognozy | 1,881 komentarzy

Prognoza konwekcyjna na dzień 15.08.2015 oraz na noc z 15/16.08.2015

PROGNOZA SIŁY I AKTYWNOŚCI BURZ DLA POLSKI,
Ważna od 15.08.2015, godz. 08:00 CEST do 16.08.2015, godz. 08:00 CEST

STOPIEŃ 1. ZAGROŻENIA zostaje wydany dla Polski południowo – zachodniej, zachodniej oraz północno – zachodniej głównie z powodu ryzyka wystąpienia ulewnych / nawalnych opadów deszczu, mogących doprowadzać do podtopień i zalań, opadów dużego gradu (możliwe przypadki do 3-3,5 cm, lokalnie 4 cm), a także silnych i bardzo silnych porywów wiatru (zjawiska downburst).

STOPIEŃ 1. ZAGROŻENIA zostaje wydany dla Polski południowej i częściowo środkowej głównie z powodu ryzyka wystąpienia ulewnych opadów deszczu, opadów gradu, a także silnych i bardzo silnych porywów wiatru (zjawiska downburst).

SYTUACJA SYNOPTYCZNA:

W rejonie Islandii będzie umiejscowiony dość głęboki układ niskiego ciśnienia stanowiący główną część rozległej bruzdy niżowej ze strefą przebiegającą od północno – zachodniej części Europejskiego Obszaru Synoptycznego, przez Europę Środkową, aż po Bałkany i Morze Śródziemne. Nad Polską znajdzie się ciepły front atmosferyczny z wyraźnym, gorącym i wilgotnym sektorem powietrza. Szczególnie sporo wilgoci nagromadzi się przed quasi-stacjonarnym, chłodnym frontem, wzdłuż silnej zbieżności wiatru w dolnej troposferze.

OMÓWIENIE:

… Południowy – zachód, zachód, północny – zachód …

Prognoza konwekcyjna na dzień 15.08.2015 oraz na noc z 15/16.08.2015

Prognoza konwekcyjna na dzień 15.08.2015 oraz na noc z 15/16.08.2015

W ciągu dnia wyliczenia modelu GFS wskazują na istotne zwiększenie się energii potencjalnej dostępnej drogą konwekcyjną; SBCAPE może wzrosnąć do 1000-2000 J/kg. Kluczowym czynnikiem napędzającym silną inicjację burz będzie strefa dolno-troposferycznej zbieżności wiatru, wzdłuż której nastąpi znaczna akumulacja wilgoci, zwłaszcza w dolnej części środkowej troposfery (wysokość izobaryczna 700 hPa). Południkowo ułożony przepływ powietrza w środkowych warstwach troposfery, dodatkowo mający tendencję do wyraźnej zmiany kierunku i prędkości wraz z wysokością w warstwie 0-3 km (szczególnie w pobliżu zachodniej części osi silnej zbieżności; prognozowane SRH3 do 100-300 m2/s2, Shear 0-3 km do 10-13 m/s) może zapewnić wzmocniony potencjał do uformowania się kilku superkomórek burzowych, podczas których największym zagrożeniem będą opady gradu o średnicy do 2,5-4 centymetrów, ulewne i nawalne opady deszczu oraz bardzo silne / niszczące porywy wiatru związane ze zjawiskami downburst. Obecność głębszych warstw niestabilnego, wymieszanego powietrza w dolnych 5 kilometrach troposfery będzie sprzyjać istotnemu zagrożeniu wiatrowemu również w trakcie powstania ośrodków pulsacyjnych. Całkiem możliwe, że późnym popołudniem lub wieczorem / w pierwszej części nocy wzdłuż osi zbieżności wiatru dojdzie do powstania kilku większych klastrów burzowych (niewykluczony 1 lub 2 układy MCS) charakteryzujących się znaczną aktywnością elektryczną oraz mocnym uwodnieniem (model GFS sugeruje całkowitą wodność troposfery do 35-45 milimetrów). Z tego względu, podobnie jak w trakcie burz rozwijających się za dnia, możliwe są lokalne podtopienia i zalania.

Obecność pierwszych komórek burzowych może mieć miejsce od godzin rannych (możliwość kontynuacji nocnej konwekcji), jednak kulminacja aktywności burz prognozowana jest późnym popołudniem, wieczorem oraz częściowo w nocy.

… Południe kraju …

Z upływem dnia, pod wpływem narastającej wilgoci powyżej warstwy granicznej (około 3 km nad poziomem gruntu) możliwe będzie powstanie pulsacyjnych komórek burzowych. W związku z niewielkim ruchem powietrza w środkowej troposferze (0-5 m/s na wysokościach izobarycznych 700-500 hPa) należy się liczyć ze stacjonarnymi i quasi-stacjonarnymi ośrodkami konwekcyjnymi, generującymi przelotne, punktowo silne oraz ulewne opady deszczu, a także grad o średnicy do 1-2,5 cm. Wymieszane warstwy powietrza w dolnych 500 hPa troposfery mogą też wzmocnić potencjał wiatrowy (niewykluczone lokalnie silne / bardzo silne porywy wiatru związane ze zjawiskami microburst). Z tego względu 1. stopień zagrożenia zostaje uwzględniony również dla tej części kraju.

Zaszufladkowano do kategorii News, Prognozy | 2,639 komentarzy

Prognoza konwekcyjna na dzień 14.08.2015 oraz noc 14/15.08.2015

PROGNOZA SIŁY I AKTYWNOŚCI BURZ DLA POLSKI
Ważna od 14.08.2015, godz. 8:00CEST do 15.08.2015 godz. 8:00 CEST

SYTUACJA SYNOPTYCZNA:

Polska znajdować się będzie pod wpływem wyżu znad Skandynawii, stopniowo oddziaływać na pogodę nad krajem zacznie również niż znad Europy zachodniej. W ciągu dnia większość terytorium znajdzie się w obszarze stabilnej masy powietrza o nieco niższej temperatury niż w ostatnim czasie (a więc poniżej 30°C), niemniej jednak od zachodu ponownie zacznie napływać masa gorącego powietrza o temperaturze dochodzącej do 21°C na powierzchni izobarycznej 850hPa i nocą chwiejna masa powietrza obejmie zachodnią Polskę.

OMÓWIENIE:mapka_13.08.2015

…Obszar objęty możliwością burz…

Dzień 14.08.2015

W ciągu dnia burze będą rozwijać się na południu i południowym zachodzie kraju, szczególnie na obszarach górskich i podgórskich, choć nie można też wykluczyć powstania izolowanych burz w pewnym oddaleniu od obszarów górskich. Rozwój głębokiej konwekcji będzie jednak ograniczany przez dość niską wilgotność względną. Niemniej jednak wzdłuż południowych granic chwiejność (SBCAPE) będzie sięgać 1000-1200 J/kg, zaś LI spadnie do -3/-4°C. Przy dość znaczącej wodności atmosfery (PW do 32-35mm) i znikomym przepływie powietrza, burze będą przynosić miejscowe, intensywne opady deszczu; sumy opadów przeważnie będą sięgać 10-20mm, choć lokalnie możliwe są nieco większe wartości. W silniejszych komórkach burzowych możliwe są również opady drobnego gradu (do 1-1,5cm). Ponadto mając na uwadze niedosyty wilgoci w atmosferze nie można wykluczyć, że lokalnie burze będą generować porywisty wiatr, dochodzący do 65-80km/h, co może się kwalifikować na pierwszy stopień zagrożenia. Burze mogą mieć charakter pulsacyjny, więc możliwe będą sytuacje, gdy w jednej miejscowości burza będzie dość silna, zaś później szybko osłabnie.

Wieczór i noc 14/15.08.2015

Wieczorem nad Polską zachodnią i południowo zachodnią obecna będzie już strefa chwiejności, która nasunie się znad Niemiec, zaś później nad Polskę dotrze również strefa zbieżności wiatru. W tej sytuacji, przy wspomaganiu procesów konwekcyjnych (obecność strefy wznoszenia) i ciągle sprzyjających warunkach termodynamicznych (MUCAPE do 500-800J/kg) będą powstawać komórki burzowe, charakteryzujące się lokalnie zwiększoną aktywnością elektryczną oraz ulewnymi opadami deszczu do 10-30mm (nadal wysokie PW do 38mm). Burze będą mieć tendencję do łączenia się w niewielkie klastry, które będą się stopniowo przemieszczać w kierunkach północnych. Miejscami, ze względu na podwyższone SRH0-3km powyżej 150-200m2/s2, burze miejscami mogą mieć gwałtowniejszy przebieg i przynosić również drobny grad i porywy wiatru do 80km/h, co może powodować lokalne szkody. Zjawiska burzowe w zachodniej części Polski mogą występować miejscami aż do rana, słabnąc jednak w drugiej części nocy.

Zaszufladkowano do kategorii News, Prognozy | 643 komentarze